Haurtzaroa eta nerabezaroa babesteko Gipuzkoako egoitza-harrerak: euskara, tutelatu ohien bizipenak eta hizkuntza-eskubideak

• Joana Miguelena Torrado ^[1] ; Odei Guirado Irasuegi ^[1] ; Maria Dosil Santamaria ^[1]
  1. [1] Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea

     Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea

     Leioa, España

     
• Localización: Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, ISSN 0046-435X, Año nº 56, Nº 138, 2024, págs. 563-585
• Idioma: euskera
• DOI: 10.35462/flv138.6
• Títulos paralelos:
  • Los recursos residenciales de protección a la infancia y la adolescencia de Gipuzkoa: el euskera, las experiencias de personas ex tuteladas y los derechos lingüísticos
• Enlaces
  • Texto completo (pdf)
• Dialnet Métricas: 1 Cita
• Resumen

  • Presentamos una investigación que relaciona la acogida residencial en Gipuzkoa, el euskera, la infancia tutelada y los derechos lingüísticos. Se ha empleado el método cualitativo y han participado 15 jóvenes que fueron atendidos en dichos recursos. Se realizaron entrevistas individuales con cada uno de los jóvenes (n = 15) y 9 de ellos participaron en dos grupos focales. Las principales conclusiones son que el castellano prevalece como idioma relacional y que el grupo educativo no sepa euskera incide en los derechos lingüísticos de los acogidos. Además, se ha propuesto que el euskera tiene que ser un requisito para la contratación de las y los profesionales de estos recursos de protección.

• Referencias bibliográficas
  • Altuna, O., Iñarra, M. & Basurto, A. (2021). Kale-erabileraren neurketa. Laburpen txostena. Soziolinguistika Klusterra, euskara biziberritzeko...
  • Amonarriz, K. (2015). Ahozkotasuna soziolinguistikaren behatokitik. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 96, 103-127.
  • Amonarriz, K. (2019). Euskararen bidegurutzetik. Elkar.
  • Amunarriz, M. & Uriarte, M.S. (2017). Hizkuntza-eskubideak giza eskubide gisa: zer ikuspegi dago nazioartean hizkuntza-eskubideen inguruan?...
  • Antero, A., Artolazabal, A., Garaialde, E. & Ibarzabal, Z. (2023). Bazatoz? Ikastolen Hezkuntza Marko Orokorra. Ikastolen Elkartea.
  • Aranburu, A., Tresserras, A., Gamito, R. & Gómez, A. (2018). Bestelako eskola eredu bat posible da: Bizilore, eskola komunitate berri...
  • Artetxe, M., Bereziartua, G. & Burreso, N. (2024). Ahozko hizkera informalerako gaitasuna eta harreman-sare informaletako hizkuntza-erabilera:...
  • Barandiaran, A. (2023). Hezkuntza ez-formala euskal eragileak sortzeko bide. In S. Aleman (arg.), Euskarazko ahozko jarduna Nafarroako gaztetxoen...
  • Bereziartua, A., Guirado, O. & Alonso, I. (2023). Lehen Hezkuntzako haurren lagunarteko hizkera aisialdian: erdaren eragina bat-bateko...
  • Bertalanffy, L.V. (1976). Teoría general de los sistemas: fundamentos, desarrollo, aplicaciones. Fondo de Cultura Económica.
  • Brofenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist, 2(7), 513-531. https://doi.org/10.1037/0003-066X.32.7.513
  • Cotán, A. (2016). El sentido de la investigación cualitativa. Escuela Abierta, 19, 33-48.
  • Coyos, J.B. (2008). Hizkuntza-politika Ipar Euskal Herrian. Nondik nora? Ibilbidearen azterketa. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 67(2), 79-102.
  • Daniel, J. (2002). Open Learning: Transforming education for development. Pan-Commonwealth Forum on Open Learning. UNESCO. https://www.col.org/about/pan-commonwealth-forum/second-pan-commonwealth-forum-open-learning-pcf2/
  • Delgado, L. (2012). Infancia y adolescencia en acogimiento residencial. Conductas exteriorizadas-interiorizadas y evaluación del apego [Doktore-tesia,...
  • Elorza, I., Boan, K., Muñoa, I., Urruzmendi, A., Barrios, M. & Osa, E. (2009). Ikastolen Hizkuntz Proiektua. Euskal Herriko Ikastolen...
  • Epelde, M. (2014). Euskadiko gazte migratzaile tutelatu ohien emantzipazio prozesuak krisi ekonomikoaren testuinguruan: gizarteratze estrategiak...
  • Esnaola, A. & Egibar, M. (2007). Euskal ludikotasuna erabiliz, euskara indartu. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 63(3), 67-72.
  • Euskarabidea. (2021). VII. inkesta soziolinguistikoa. Nafarroako Gobernua. https://www.euskarabidea.es/fitxategiak/ckfinder/files/VII_%20Inkesta%20Soziolinguistikoa_2021_NAFARROA.pdf
  • Eusko Jaurlaritza. (2008). 131/2008 Dekretua, uztailaren 8koa, Gizarte babesik gabeko Haur eta Nerabeentzako Egoitza-Harrerako Baliabideak...
  • Eusko Jaurlaritza. (2020). Haur eta nerabeenganako indarkeria EAEn. Diagnostikoa, erronkak eta orientabideak. Eusko Jaurlaritza. https://www.euskadi.eus/contenidos/informacion/zeukesan_observa_violencia/eu_def/adjuntos/HAURETANERABEAK_EU.pdf
  • Eusko Jaurlaritza. (2022). Haur eta nerabeen kontrako indarkeriari aurre egiteko euskal estrategia 2022/25. Eusko Jaurlaritza. https://www.euskadi.eus/contenidos/informacion/violencia_infancia/eu_def/adjuntos/ESTRATEGIAVASCA_VIOLENCIAINFANTIL_baja_eu.pdf
  • Eusko Jaurlaritza. (2023). Legedia eta euskara. Eusko Jaurlaritza. https://www.justizia.eus/legedia-eta-euskara/webjus00-contentgen/eu/
  • Eusko Jaurlaritza. (2024a). 2/2024 Legea, otsailaren 15ekoa, Haur eta Nerabeena. Eusko Jaurlaritza. https://www.euskadi.eus/web01-bopv/eu/bopv2/datos/2024/02/2401066e.pdf
  • Eusko Jaurlaritza. (2024b). 19/2024 Dekretua, otsailaren 22koa, Euskal Sektore Publikoan euskararen erabilera normalizatzekoa. Eusko Jaurlaritza....
  • Eustat. (2024). Matrikulatutako ikasleak Haur eta Lehen Hezkuntzan, hizkuntza ereduaren arabera. Eusko Jaurlaritza. https://eu.eustat.eus/indic/indicadoresgraficosvista.aspx?idgraf=16357&opt=0&tema=300
  • Fernández, A.M. (2015). El acogimiento residencial en Galicia. Situación actual y perspectivas de futuro [Doktore-tesia, Universidade de Vigo]....
  • Figueroa, C. (2022). El educador como figura de apego sustituta en acogimiento residencial [Master-amaierako lana, Universidad Pontificia...
  • García, M.E. (2008). Análisis de la competencia lingüística y de la adaptación personal, social, escolar y familiar en niños institucionalizados...
  • Gianino, L. & Guzmán, N. (2022). Resiliencia, juego y creatividad: puntos clave en el desarrollo humano. Avances en Psicología, 30(1),...
  • Gipuzkoako Foru Aldundia. (2024ko urriaren 21a). Egoitza-harrera. Harrera programak. Gipuzkoako Foru Aldundia. https://www.gipuzkoa.eus/eu/web/gizartepolitika/zerbitzuak/programak-eta-zerbitzuak/egoitza-harrera
  • Guirado, O. (2021). Pulunpa! Emozioetatik euskaraz. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 120(3), 119-133.
  • Guirado, O. & Rua, J. (2023a). Aisialdia, hezkuntza ez-formala, bizipen positiboak eta euskara: Eman Hegoak udaleku irekien ebaluazio-ikerkuntza....
  • Guirado, O. & Rua, J. (2023b). Pulunpa (e)ta Xin! Erdal jatorria duten ikasleentzako harrera- eta murgiltze-plana. Esku-hartze pedagogikoaren...
  • Habermas, J. (1988). La lógica de las Ciencias Sociales. Tecnos.
  • Hernández, R. & Nevárez, B.P. (2023). Estrés, resiliencia y autoestima. Revista de Psicología de la Universidad Autónoma del Estado de...
  • Iurrebaso, I. (2022). Hizkuntza gutxituen jarraipena, ordezkapena eta indarberritzea neurtzeko demolinguistikako tresna metodologikoak garatzen...
  • Iurrebaso, I. (2023). Etxeko transmisioa euskararen indargune. Eusko Jaurlaritza. https://www.euskadi.eus/contenidos/recurso_tecnico/eas_noticias_pdf/eu_def/adjuntos/Monografikoa_EAS_2023_BB.pdf
  • Iztueta, I. (2014). Euskal kultura eta hizkuntzak: diskurtsoak eta hego euskal herriko liburu-ekoizpena euskal/espainol ardatzaren argitan...
  • Juaristi, P. (2006). Hizkuntza aniztasuna Europar Batasunean. Euskera, 55(2), 893-917.
  • Kasares, P. (2017). Euskararen transmisioa: berrikuspena hizkuntza-sozializazioaren paradigmatik. In J. Goirigolzarri, X. Landabidea &...
  • Kasares, P. (2014). Euskaldun hazi Nafarroan: euskararen belaunez belauneko jarraipena eta hizkuntza sozializazioa. Euskaltzaindia.
  • Kasares, P. (2023). Euskararen belaunez belauneko jarraipena, familia transmisioaz harago. Eusko Jaurlaritza. https://www.euskadi.eus/contenidos/recurso_tecnico/eas_noticias_pdf/eu_def/adjuntos/Monografikoa_EAS_2023_BB.pdf
  • Labov, W. (1966/2006a). The isolation of contextual styles. In W. Labov, The social stratification of English in New York City (58.-86. or.)....
  • Labov, W. (1966/2006b). The study of language in its social context. In W. Labov, The social stratification of English in New York City (3.-17....
  • Lukas, J.F. & Santiago, K. (2016). Hezkuntza ebaluazioa. UPV/EHU.
  • Martín E. & Dávila, L.M. (2008). Redes de apoyo social y adaptación de los menores en acogimiento residencial. Psicothema, 20(2), 229-235.
  • Martinez de Luna, I., Iñarra, M. & Suberbiola, P. (2023). Language proficiency and language use in Basque as a first or second language....
  • Martinez de Luna, I. & Suberbiola, P. (2018). EAEko ikasleen euskararen erabilera eskola-giroan (2011-2017). Eusko Jaurlaritza.
  • Miguelena, J. (2019). Los derechos de las niñas, niños y adolescentes atendidos en recursos residenciales de acogida de programas básicos...
  • Miguelena, J., Garmendia, J., Callado, I., Vesga, A., Gordillo, I. & Hezkuntza Departamenduko Berritzegune Nagusiko Orientazio Taldea....
  • Morelato, G. (2011). Resiliencia en el maltrato infantil: aportes para la comprensión de factores desde un modelo ecológico. Revista de Psicología...
  • Moreno, J.M. & García, M.E. (2009). Adaptación y desarrollo lingüístico en niños víctimas de maltrato. Boletín de Psicología, 96, 17-34.
  • Muñoa, I., Beola, A. & Lasa, X. (2024). Hezkuntzan soziolinguistika lantzen: zenbait gako eta esperientzia. BAT Soziolinguistika Aldizkaria,...
  • Olasagarre, Y. & Ramos, E. (2021). Euskararen motibazioa handitzea, euskararekiko atxikimendua hobetzeko bidea. BAT Soziolinguistika Aldizkaria,...
  • Riera, L.I. (2018). Intervención educativa en el contexto residencial de menores [Argitaratu gabeko master-amaierako lana]. Universitat de...
  • Sarasua, J. (2013). Hiztunpolisa. Pamiela.
  • Sarasua, J. (2024). Euskararen etorkizun-ikuspegia: ariketa sintetikoa. In J. Sarasua (arg.), Euskararen gogoeta gunea (41.-92. or.). Euskaltzaindia.
  • Vygotsky, L. (1960). Pensamiento y lenguaje: teoría del desarrollo cultural de las funciones psíquicas. Fausto.
  • Walker, W. (2022). Una síntesis crítica mínima de las aportaciones de los paradigmas interpretativo y sociocrítico a la investigación educacional....
  • Watzlawick, P., Helmick, J. & Janckson, D. (1983). Teoría de la comunicación humana. Herder.
  • Zabaleta, O. (2007). Kale erabilera datuak aztertuz, gazteei begira. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 64, 129-133.
  • Zalbide, M. (2020). Euskara batua eta eguneroko mintzamolde arruntak: zer dira eta zertarako? Biak nola uztartu? In Euskaltzaindia & Ezkerraberri...