Santiago de Compostela, España
La serie El Ministerio del Tiempo representa un ejemplo paradigmático de cómo las ucronías, entendidas como recreaciones históricas basadas en hipótesis contrafactuales, están contribuyendo al desplazamiento de la Edad Media por los Siglos de Oro como pilar central del espíritu nacional. Este estudio, fundamentado en la visualización exhaustiva y el análisis detallado de todos los episodios de la serie, en particular aquellos ambientados en las épocas mencionadas, revela una estrategia narrativa que manipula los hechos históricos en favor de una representación accesible y atractiva para el público. Sin embargo, dicha amenidad oculta un falso didactismo que perpetúa estereotipos históricos.
En esta reconfiguración simbólica, la Edad Media se presenta como un periodo marcado por la violencia y el fanatismo religioso, en contraste con unos Siglos de Oro idealizados, asociados a la diversidad cultural y al florecimiento artístico e intelectual. Este contraste responde no solo a decisiones narrativas, sino también a una necesidad contemporánea de encontrar referentes históricos que contribuyan a reconstruir una identidad nacional en un contexto de globalización que tiende a diluirla.
El análisis propuesto en este artículo combina un enfoque crítico sobre los elementos ideológicos que subyacen en la construcción del relato televisivo con una contextualización más amplia basada en las tendencias actuales de la novela histórica y los productos audiovisuales de corte histórico. De este modo, se plantea cómo el uso de ucronías en obras populares como El Ministerio del Tiempo refleja las tensiones entre el afán por preservar una identidad cultural y los desafíos que impone el presente globalizado. Este fenómeno, lejos de ser inocuo, tiene implicaciones profundas en la percepción colectiva de la historia, consolidando visiones simplificadas que priorizan los Siglos de Oro como un periodo aspiracional frente a una Edad Media demonizada.
The series The Misnistry of Time serves as a paradigmatic example of how uchronias—understood as historical recreations based on counterfactual hypotheses—are contributing to theshift from the Middle Ages to the Golden Age as the central pillar of the national spirit. Thisstudy which has been based on an exhaustive viewing and detailed analysis of all episodes of the series, particularly those set in the aforementioned periods, reveals a narrative strategy that manipulates historical facts to create an accessible and appealing portrayal for the audience. However, this approach conceals a false didacticism that perpetuates historical stereotypes. In this symbolic reconfiguration, the Middle Ages are presented as a period marked by violence and religious fanaticism, contrasted with an idealized Golden Age associated with cultural diversity and artistic and intellectual flourishing. This contrast stems not only from narrative choices but also from a contemporary need to find historical references that help reconstruct a national identity in a globalized context that tends to erode it. The analysis proposed in this article combines a critical approach to the ideological elements underlying the construction of the television narrative with a broader contextualization based on current trends in historical novels and audiovisual historical productions. It thus explores how the use of uchronias in popular works like The Ministry of Time reflects the tensions between the desire to preserve cultural identity and the challenges posed by the globalized present. Far from being innocuous, this phenomenon has deep implications for the collective perception of history, consolidating simplified views that prioritize the Golden Age as an aspirational period over a demonized Middle Ages.
A serie El Ministerio del Tiempo representa un exemplo paradigmático de como as ucronías, entendidas como recreacións históricas baseadas en hipóteses contrafactuais, contribúen ao desplazamento da Idade Media polos Séculos de Ouro como pilar central do espírito nacional. Este estudo, fundamentado na visualización exhaustiva e a análise detallada de todos os episodios da serie, en particular daqueles ambientados nas épocas mencionadas, revela unha estratexia narrativa que manipula os feitos históricos en favor dunha representación accesible e atractiva para o público. Porén, dita amenidad oculta un falso didactismo que perpetúa estereotipos históricos.
Nesta reconfiguración simbólica, a Idade Media preséntase como un período marcado pola violencia e o fanatismo relixioso, en contraste cuns Séculos de Ouro idealizados, asociados á diversidade cultural e o florecemento artístico e intelectual. Este contraste responde non só a decisións narrativas, senón tamén a unha necesidade contemporánea de atopar referentes históricos que contribúan a reconstruir unha identidade nacional nun contexto de globalización que tende a diluíla.
A análise proposta neste artículo combina un enfoque crítico sobre os elementos ideolóxicos que subxacen na construcción do relato televisivo cunha contextualización máis ampla baseada nas tendencias actuais da novela histórica e os produtos audiovisuais de corte histórico. Deste modo, proponse como o uso de ucronías nas obras populares como El Ministerio del Tiempo reflicte as tensións entre o afán por preservar unha identidad cultural e os desafíos que impón o presente globalizado. Este fenómeno, lonxe de ser inocuo, ten implicacións profundas na percepción colectiva da historia, consolidando visións simplificadas que priorizan os Séculos de Ouro como un periodo aspiracional fronte a unha Idade Media demonizada.